Een korte en krachtige aanpak ontwikkeld voor een coachingsgesprek  in de wereld gezet; daar heb ik mij de laatste tijd vooral mee bezig gehouden: coachen met een belevingsonderzoek.

Het instrument is een afgeleide van ZKM (zie elders op mijn website) en is geschikt voor een specifieke vraag. Met de focus op een bepaalde uitdaging, op een bepaald probleem. Zoeken naar de dynamiek door ook de tegenovergestelde kant (bijvoorbeeld wanneer iets wel goed gaat) te benoemen. Vervolgens met behulp van een belevingslijst onderzoeken welke gevoelens in welke mate een rol spelen.

De uitkomsten zijn verrassend voor de persoon: diep inzicht, aanknopingspunten voor handelen, grip op de situatie. Lees maar wat iemand, een collega ZPer, schreef na een sessie:

“Bij Jannie Hoegen heb ik een oefening ‘verkenning gevoelens en basismotieven’ gedaan, waarbij mijn coachvraag van die sessie te maken had met efficiënter werken. Deze methodiek maakte mij ten eerste nog bewuster dat ik heel druk kan zijn, terwijl het voor mij tot te weinig resultaat leidt. Het gevoel van gas geven terwijl de versnelling in de neutraalstand staat met als effect een waanzinnig loeiende motor, terwijl je niet vooruit gaat. Omdat je niet helder genoeg hebt waar je heen wilt of je te veel laat afleiden van je doel. Wat mij dit heeft opgeleverd is dat focus op je doelen je het gevoel geeft van stuur in handen en dus invloed heeft op wat je doet en de effecten daarvan en dat voelt super. Een andere focus is meer genieten van de zogenaamde koffiemomenten, omdat het contact met anderen via bijvoorbeeld Twitter, mail, etc. energie geeft. Dus me er niet schuldig over voelen. De uitdaging ligt in het in balans brengen van beide energiegevers. De loeiende motor en (digitale) koffiemomenten zijn woorden die nu verankerd zijn in mijn systeem en nu zelf ook inzet in de coaching.”

Komt dit instrument nu in plaats van de volledig Zelfonderzoek volgens ZKM? Nee, want een uitgebreid Zelfonderzoek geeft ruimte om stil te staan bij alles wat belangrijk is in leven en werk. En dat kan van belang zijn als meerdere vraagstukken aan de orde zijn. Of er sprake is van een herhaling van zetten doordat iemand steeds tegen bepaalde dingen aanloopt.

Meer weten? Bel of mail mij!

Lunchtijd

Nu eens even geen boterham achter de computer, met de krant aan mijn keukentafel of (heel soms) als ik onderweg ben van A  naar B of zo.

Ik ben uitgenodigd door Métier, zij organiseren een netwerklunch voor hun relaties. Niet alleen heerlijke broodjes, maar ook een kennissnack en boeiende mensen ontmoeten.

Het onderwerp is competenties. Métier test in het kader van werving en selectie mensen op competenties en coacht ze ook.

Het begint met een opdracht: zoek een paar kernwoorden die jouw competenties weergeven. Ik kom al snel tot een paar begrippen die mijzelf, mijn dienst en mijn eenvrouwsbedrijf karakteriseren. Betrokkenheid, zelfsturing en resultaatgerichtheid. Samen met anderen sturen op resultaat. Met, voor en door mensen iets realiseren. De begrippen betrokkenheid en zelfsturing zijn ook de basis van de Zelfkonfrontatiemethode (ZKM) waar ik als coach veel mee werk. De theorie die aan ZKM ten grondslag ligt, gaat uit van twee basismotieven: de behoefte aan grip op je eigen leven en daarmee ook grip op je eigen leven. Zelfsturing, dus. De behoefte aan contact met anderen manifesteert zich in betrokkenheid. Iedereen wil ‘t liefste zijn eigen gang gaan, en tegelijkertijd bij anderen horen. Zichzelf onafhankelijk opstellen en ook af en toe leunen. We zetten onze kracht graag in om iets te bereiken, in goed contact met anderen.

Door deze opdracht ontvouwen zich mooie gesprekken met de andere gasten. In een paar minuten spreek je met elkaar over de essenties van werk en leven.

Na een presentatie van de dames van Métier was het woord aan Herman van de Belt, trainer van Landstede Basketbal, actief in de landelijke competitie. Boeiend om te horen hoe hij zijn spelers motiveert en coacht. Iedere speler heeft zijn eigen talenten en behoeften. Leiderschap,dienend zijn aan de groep, samen resultaten willen boeken. Uitdaging voor een team is blijven presteren onder druk en moeilijke omstandigheden: juist als de stress toeneemt, omdat het team achter staat of een belangrijke speler is geblesseerd moet je het bijltje er niet bij neer gooien, moet je de afspraken die je hebt gemaakt, blijven uitvoeren. Deze trainer observeert zijn spelers continu, kent hun sterke en zwakke punten, weet hoe hij ze kan leren zich te verbeteren, praat veel met ze, stimuleert ze om in de groep ook hun zegje te doen, hun verantwoordelijkheid te nemen. Inspirerend om naar hem te luisteren, prachtig voorbeeld van sturing, zelfsturing en samenwerken aan resultaten.

Gelaafd verlaat ik het gebouw, de zon schijnt, ik ga op weg naar mijn volgende afspraak.

 Jan is iemand die om “de hete brij” heen kan draaien en geen rechtstreeks antwoord geeft als hij een lastige vraag krijgt. Soms is dat heel tactisch van hem, maar te vaak geeft het hem ook veel ongemak. Dan vraagt de ander door en of denkt die dat hij akkoord is. Hij komt in de viproom om te leren nee te zeggen en zijn eigen standpunt beter te verwoorden.

Analyse  

Ik informeer naar voorbeelden waarin hij ziet dat hij aan het “draaien” is. Jan vertelt over een uitje in de familie waar verwacht werd dat hij mee ging en wat hij juist niet wilde doen. Maar dat zei hij niet echt. Als ik vraag naar een voorbeeld dat weergeeft hoe hij het graag in de toekomst wil doen, komt hij met hetzelfde voorbeeld, uiteindelijk was er een moment, na al het gedraai, dat hij terug ging naar zichzelf en een besluit nam: ik ga niet mee, punt.

Deze twee voorbeelden laat ik opschrijven met daarbij precies het moment waarin hij voelde “nu draai ik” respectievelijk “en dit is het, punt”.  Daarna vult hij twee gevoelslijsten in. Hij geeft aan in welke mate bepaalde gevoelens een rol spelen bij de voorbeelden. Uit de scores bij het voorbeeld “draaien” komt duidelijk naar voren dat hij zich dan angstig, gespannen en teleurgesteld voelt. Ook is te zien dat hij vooral rekening houdt met de ander, doet alsof het allemaal niet zo erg is en dat hij weinig zelfvertrouwen ervaart. Hij realiseert zich dat hij vooral teleurgesteld is in zichzelf.

Het tegenovergestelde voorbeeld,  waarin hij een punt zet, laat zien dat dit veel trots en zelfverzekerdheid oproept, met sterke positieve gevoelens. Bij het bespreken van deze scores zie ik dat Jan gaat glimmen. Voor mij reden om nog even door te vragen op het succes.

Voorwaarts

Ik vraag welke stap hij gezet heeft en vaker zou kunnen zetten om van probleem naar een positieve ervaring te gaan. Hij zegt: “op het moment dat ik merk dat iets veel energie kost, ga ik terug naar mezelf en vraag ik me af : wat wil ik nu echt zelf”. We praten door over momenten dat hij dit vaker heeft gedaan, hoe hij ontdekt dat iets veel energie kost voor hem en over situaties waar hij dit ook zou kunnen gaan toepassen. Jan beseft dat hij heel goed weet wat hij wil, ook in zijn werk, waardoor hij al in een vroeg stadium kan gaan zeggen wat hij wil en niet wil – en niet meer in het nauw hoeft te komen

Vervolg

We spreken af dat hij de komende tijd vooral gaat letten op de situaties waarin hij weet wat hij wil en hoe hij daarmee om gaat. Wanneer lukt het hem om dit ook duidelijk aan anderen over te brengen?

Piep, piep zegt ze en ze maakt met haar schouders een schokkende beweging, als een vogeltje dat voorzichtig probeert op te fladderen en los te komen van de grond. Zo had zij zich een maand of vier geleden gevoeld, voordat ze het ZKM coachingstraject in stapte.

In het ZKM Zelfonderzoek heeft ze ontdekt hoe ze in haar kracht kan staan, van binnen uit, als vanzelfsprekend aanwezig: ik hoef niet meer te groeien naar iets onbereikbaars, ik ben er, zei ze.

Ook zag ze hoe ze zichzelf soms kwijt kon raken in bepaalde situaties, het gevoel had te falen en ze als een ‘sitting duck” ieder gevoel van kracht en onafhankelijkheid kwijt kon zijn. En ze leerde hoe ze dan niet hoefde te blijven zitten, maar  grip zichzelf kon houden.

 Nu hebben we het afrondende evaluatiegesprek met de opdrachtgever, haar baas, en presenteert zij zich als een zelfbewuste vrouw. Ze gaat, zoals het iemand met haar functie betaamt, haar eigen gang, geeft sturing aan de mensen om haar heen, maakt contact, is scherp als het nodig is, zet lijnen uit en boekt successen.

 Het lelijke eendje is in een paar maanden tijd uitgegroeid tot een sierlijke krachtige zwaan! Vliegen kan ze, als de beste. En ze heeft al een punt op horizon op het oog waar ze naar toe wil vliegen, straks, over een paar jaar, als ….

Uit de viproom I

Je bloost van oor tot oor,

je brede mond trekt samen,

je ogen zoeken houvast

voorzichtig kijk je me aan

dan komen er woorden

je blos verdwijnt

je blauwe ogen worden open

en een brede lach verschijnt!